Szybko, wszędzie, naraz: rola spedycji w powodzeniu last mile delivery

10 lipca, 2025

W świecie e-commerce, gdzie klient oczekuje dostawy „na wczoraj”, a konkurencja nie śpi, ostatnia mila to prawdziwe pole bitwy. Ten z pozoru najkrótszy odcinek trasy – dostawa paczki prosto pod drzwi odbiorcy – może pochłonąć nawet połowę całkowitych kosztów transportu. Ale to nie tylko kwestia finansów. To właśnie na tej, często niedocenianej, „ostatniej prostej” rozstrzyga się zadowolenie klienta, lojalność i powrót do e-sklepu.

Szybko, wszędzie, naraz: rola spedycji w powodzeniu last mile delivery

Jak firmy spedycyjne, architekci całego łańcucha dostaw, mogą zoptymalizować etap last mile delivery i zamienić wyzwanie w przewagę konkurencyjną?

Ostatnia mila z najwyższym priorytetem

„Last mile delivery” to ostatni etap podróży przesyłki z centrum dystrybucyjnego lub magazynu bezpośrednio pod drzwi końcowego odbiorcy. Choć nazwa sugeruje krótki dystans, w rzeczywistości może on obejmować od kilku do kilkudziesięciu kilometrów. Wyróżnikiem last mile delivery jest jej złożoność.

Zamiast transportu dużej partii ładunków do jednego punktu, mamy do czynienia z wieloma małymi przesyłkami dostarczanymi pod różne adresy w rozproszonej siatce lokalizacji. Z tego względu last mile delivery to etap transportu o kluczowym znaczeniu dla rynku e-commerce i KEP (usług kurierskich, ekspresowych i paczkowych).

Dlaczego transport na finiszu kosztuje najwięcej?

– Klient dokonujący zakupów online oczekuje szerokiego wyboru form dostawy, szybkości w jej realizacji i bieżącego wglądu w proces transportu. Sprzężenie tych czynników sprawia, że koszty dostawy na ostatniej mili bywają bardzo wysokie i mieszczą się w przedziale od około 30 do ponad 50% całości wydatków przeznaczonych na transport. Wynika to z faktu, że przy dużej liczbie punktów zatrzymania trudno osiągnąć wysoką efektywność tras i zoptymalizować zużycie paliwa. Nakłady są jednak niezbędne, by sprostać oczekiwaniom klientów – tłumaczy Kamil Nowak, dyrektor sprzedaży w Transcash.eu.

Zgodnie z raportem „E-commerce w Polsce 2024”, około 90% respondentów deklaruje, że czas dostawy trwający maksymalnie 12 godzin skłoniłby ich do częstszych zakupów przez internet. Równie istotna jest dostępność dostawy pozadomowej (out-of-home), czyli możliwość zamówienia towaru do pobliskiego automatu paczkowego. Ten sam raport jasno wskazuje na wręcz przytłaczająca popularność tej formy dostawy wśród wszystkich klientów e-sklepów, bez względu na wiek czy płeć. Dostawę do automatów paczkowych za preferowaną uznaje ponad 80 proc. wszystkich uczestników badania.

Wojna o klienta: czego naprawdę oczekuje kupujący online?

Spedytor organizujący dostawę ostatniej mili musi więc zadbać o wybór firmy kurierskiej zdolnej sprostać tak wyśrubowanym wymaganiom, co również przekłada się na koszty. To istotne nie tylko z punktu widzenia efektywności sprzedaży, ale także wizerunku firm z rynku e-commerce, którego znaczenie rośnie wraz ze wzrostem konkurencji.

Zgodnie z danymi serwisu Statista, w 2024 roku liczba polskich e-sklepów przekroczyła 72 tys., a z ich usług chociaż raz korzystało 75% Polaków. Równocześnie zwiększa się liczba polskich klientów zagranicznych e-sklepów – zakupy w nich w przywołanym wcześniej badaniu zadeklarowało 36% internautów. Skuteczność dostawy na ostatniej mili może więc zaważyć na tym, czy klient ponowi zamówienie w sklepie.

Spedycja buduje sukces na ostatniej mili

Sprawność transportu na etapie ostatniej mili jest wypadkową właściwej organizacji przewozu, dlatego działania spedycji są kluczowe dla prawidłowego przebiegu dostawy do klienta docelowego. – Technologie i automatyzacja to już nie nowinki, ale podstawowe narzędzia pracy spedytora, który chce usprawnić przebieg transportu na każdym etapie. Zaawansowane systemy TMS, pozwalające na efektywne planowanie tras w czasie rzeczywistym, wykorzystanie AI do prognozowania popytu i stanów magazynowych czy czujników i oprogramowania umożliwiających bieżący monitoring paczek to tylko kilka rozwiązań technologicznych, które mogą pomóc w sprawnej realizacji dostaw na ostatniej mili – zwraca uwagę Kamil Nowak.

Ogromne znaczenie ma również organizacja pracy magazynów, a w szczególności ich rozmieszczenie. Z punktu widzenia sprawności last mile delivery lepiej sprawdza się gęstsza sieć mniejszych magazynów niż poleganie na dużych centrach logistycznych ulokowanych w dużej odległości od klientów docelowych. W samych magazynach warto inwestować w automatyzację procesu przygotowania przesyłek, co skraca czas dotarcia do odbiorcy końcowego.

Szybki kurier to gwarancja zadowolenia klienta

Kolejną kwestią będącą w gestii spedycji jest właściwy dobór przewoźników zdolnych do sprawnej realizacji dostawy na ostatnim etapie. – Wybór podwykonawców powinien wiązać się przede wszystkim z typem i wielkością towarów oraz rozkładem docelowych lokalizacji dostawy, co wiąże się z czasem doręczenia. Szybkiej dostawie sprzyja też dywersyfikacja partnerów, która dodatkowo pozwala zaoferować klientom indywidualnym zróżnicowane opcje i okresy dostarczenia ładunków (door to door, punkty odbioru, paczkomaty czy same day delivery) – wylicza ekspert z Transcash.eu.

W procesie optymalizacji nie można zapominać o obsłudze klienta. Udostępnianie odbiorcy końcowemu kompleksowej informacji o przesyłce to szczególnie ważny aspekt na rynku e-commerce. Klient posiadający bieżącą informację o statusie dostawy, w tym o utrudnieniach lub opóźnieniach, jest mniej skłonny do reklamacji czy skarg, co zmniejsza koszty realizacji zamówienia z perspektywy obsługi. W tym względzie pomocne są na przykład aplikacje pozwalające śledzić transport paczki w czasie rzeczywistym.

E-commerce nie zwalnia, a spedycje muszą nadążać

Z analiz firmy PwC („Perspektywy rozwoju rynku e-commerce w Polsce 2018-2027”) wynika, że do 2027 roku wartość polskiego rynku e-commerce wzrośnie do 187 mld zł. Oznacza to stały wzrost liczby przesyłek do obsłużenia na etapie „ostatniej mili”, a tym samym kolejne wyzwania dla spedycji współpracujących z sektorem KEP. By im sprostać, konieczne jest strategiczne planowanie, integracja technologiczna, świadome zarządzanie przepływem towarów oraz wybór partnerów gotowych zaspokoić potrzeby coraz bardziej wymagających klientów.

Stały i stabilny wzrost rynku e-commerce w Polsce nie pozostawia wątpliwości, że warto inwestować siły i środki w rozwój współpracy z tym sektorem, który nieustannie się rozwija i modernizuje. W siłę rośnie trend dostaw ekspresowych, nawet w 15 minut od chwili zamówienia, a w dalszej perspektywie w grę wchodzi rozpoczęcie dostaw za pomocą nowego środka transportu, czyli dronów. Dostawy tego typu zyskują popularność w USA i Azji, gdzie wspierają przede wszystkim sektory gastronomii i drobnego handlu. Tuż za nimi znajduje się Afryka, gdzie popularność dronów w transporcie wyrobów medycznych wiąże się ze słabo rozwiniętą infrastrukturą drogową. W Europie dostawy dronami wciąż raczkują, co w dużej mierze wynika z braku odpowiednich regulacji. Mimo to na polskim rynku z dostawa dronami na ostatniej mili eksperymentował między innymi Decathlon czy Pyszne.pl.

Transcash, fot. Freepik.com